Τρίτη, 25 Ιουνίου 2013





Η ουσιαστική μεταρρύθμιση
της Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης

Κυκλοφόρησε το νέο βιβλίο του Κωνσταντίνου Μ. Σοφούλη «Το Πανεπιστήμιο ως Σχολείο : Αναζητώντας το Παιδαγωγικό Αποτύπωμα» , από τις εκδόσεις Γκούτενμπεργκ.

Για χρόνια τώρα, ο διάλογος και η πολιτική πρακτική για την μεταρρύθμιση της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης στην χώρα μας κλωθογυρίζει γύρω από ζητήματα εξουσίας και διοίκησης. Αντικατοπτρίζει πιστά το δόγμα ότι, αλλάζοντας τους συσχετισμούς εξουσίας και τους τρόπους διοίκησης των ΑΕΙ αυτομάτως το Ελληνικό δημόσιο πανεπιστήμιο θα βρει τον δρόμο του προς την εξέλιξη και εν τέλει την αριστεία. Το τι είδος πανεπιστήμιο θα προκύψει από αυτή την αυτόματη αναγωγή ελάχιστα συζητείται. Από την έλλειψη διαλόγου πάνω σε αυτό το ζήτημα εξαφανίστηκε το ζήτημα της ουσίας της μεταρρύθμισης.
Ο καθ. Κωνσταντίνος Σοφούλης, με το βιβλίο του, αυτό ανοίγει συστηματικά τον διάλογο προς τα ποιοτικά στοιχεία μιας προσδοκώμενης μεταρρύθμισης. Η βασική υπόθεση εργασίας του είναι ότι οποιαδήποτε αναδιάταξη δυνάμεων και οποιοδήποτε τυπικό σύστημα διοίκησης δεν πρόκειται να επιφέρει την αλλαγή, αν δεν δεσμεύεται από ένα συγκεκριμένο όραμα αναμόρφωσης των ποιοτικών χαρακτηριστικών λειτουργίας της ακαδημαϊκής κοινότητας. Επίκεντρο της ζωής της ακαδημαϊκής κοινότητας είναι η διδασκαλία. Αυτή η απλή αλήθεια ξεχνιέται συστηματικά από τους επαγγελλόμενους την μεταρρύθμιση. Εν τούτοις, η αναμόρφωση του θεματικού πλαισίου και της μεθοδολογίας της διδασκαλίας αποτελεί, κατά την άποψή του, προϋπόθεση μιας ουσιαστικής ακαδημαϊκής μεταρρύθμισης. Την άποψή του αυτή στηρίζει σε μια σε βάθος ανατομία των εξελίξεων της φυσιογνωμίας των πανεπιστημίων διεθνώς που δείχνει ότι το ζήτημα δεν είναι μόνο ελληνικό. Έχει την οικουμενική του διάσταση, την οποία η ελληνική ακαδημαϊκή κοινότητα δεν πρέπει να αγνοήσει. Φέρνει στο προσκήνιο την συστημική μετάλλαξη του παραδοσιακού πανεπιστημίου σε πολυπανεπιστήμιο (multiversity) και ερμηνεύει την επιπτώσεις της στην ακαδημαϊκή κουλτούρα.

Ο συγγραφέας δεν αρκείται σε μια τέμνουσα κριτική των σύγχρονων τάσεων, αλλά προχωρεί και στη διατύπωση μιας νέας πρότασης για την μεταρρύθμιση της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης με στόχο την δημιουργία ενός «ανθρωπιστικού πανεπιστημίου» που το έχει ανάγκη η σύγχρονη κοινωνία των πολιτών.

Είναι το δεύτερο βιβλίο του συγγραφέα που αναφέρεται στην τριτοβάθμια μεταρρύθμιση. Στο πρώτο του, [Για το Σύγχρονο Δημόσιο Πανεπιστήμιο: Κριτική και ένα Σχέδιο, Αθήνα 200, Τυπωθήτω -Γιώργος Δαρδανός]  είχε προφητικά προδιαγράψει την αναγκαιότητα μιας οργανωτικής και διοικητικής μεταρρύθμισης και είχε προτείνει λύσεις που σήμερα βρίσκονται στο επίκεντρο της μεταρρυθμιστικής δραστηριότητας. Με το δεύτερο βιβλίο του, καρπός και αυτό της μακρόχρονης έμπρακτης εμπλοκής του στη διαδικασία της ακαδημαϊκής καινοτομίας, αλλά και εκτεταμένης ερευνητικής εργασίας,  ο συγγραφέας ανοίγει νέους δρόμους για τον αναγκαίο διάλογο.